akty prawne materiały dla studentów prawa
Obszary morskie podlegające ograniczonej jurysdykcji lub suwerenności państwa nadbrzeżnego.
Morski pas przyległy. Obszar morza o określonej szerokości, przylegający do zewnętrznej granicy morza terytorialnego, na którym państwo nadbrzeżne sprawuje w odniesieniu do obcych statków kontrolę w specjalnie przewidzianych dziedzinach i ograniczonym zakresie. Konwencja o prawie morza przewiduje możliwość ustanawiania morskiego pasa przyległego o szerokości nie przekraczającej 24 mil.
Morska strefa ekonomiczna i strefa rybołówstwa. Faktycznymi twórcami tej koncepcji są państwa afrykańskie, a ich stanowisko zostało sformułowane na regionalnym seminarium prawa morza, jakie odbyło się w Jaunde w czerwcu 1972r.
„Państwo archipelagowe” i status prawny przejścia archipelagowego.
„Państwo archipelagowe” i status prawny przejścia archipelagowego – Państwa archipelagowe mają prawo ustanawiania tzw wód archipelagowych. np. Filipiny, Indonezja. Państwo archipelagowe może wytyczyć proste linie podstawowe łączące najbardziej wysunięte w morzu punkty zewnętrzne wysp. Konwencja nakłada na te państwa ograniczenia co do maksymalnej długości linii archipelagowych. Wody leżące wewnątrz archipelagowych linii to wody archipelagowe, znajdujące się pod suwerenną władzą państwa archipelagowego, ograniczoną prawem niszkodliwegoprzepływu.
Poszczególne obszary morskie, ich granice oraz status prawny wg. Konwencji z Montego Bay (1982 r.).
Wody wewnętrzne – stanowią część terytorium państwa nadbrzeżnego i sprawuje ono na nich pełną władzę suwerenną. Państwo może w zasadzie zabronić obcy statkom korzystania ze swoich wód wewnętrznych. W skład wód wchodzą: Wody międzynarodowo dzielone.
Uczestnictwo państw zlewniowych: Państwa zlewniowe mają prawo uczestniczyć w zarządzaniu wodami zlewni międzynarodowej w sposób sprawiedliwy, rozsądny i zrównoważony. Państwa określą wody, do których odnosić się będzie umowa międzynarodowa dotycząca zarządzania wodami zlewni międzynarodowej. Umowa taka może dotyczyć całości lub części wód zlewni, albo konkretnego przedsięwzięcia lub użytkownika, z zastrzeżeniem by takie użytkowanie, jednego lub więcej państw zlewni, nie przyniosło znaczących szkód w prawach lub użytkowaniach innemu państwu zlewniowemu bez jego wyraźnej zgody.
Rys historyczny rozwoju rzek międzypaństwowych.
Historycznie najpierw powstał problem zapewnienia wolności żeglugi na rzekach przepływających przez kilka państw i niejednokrotnie stanowiących najbardziej dogodną drogę handlową, dającą połączenie z morzem. Granice państwowe (ustalenie i administracja).
Granica – płaszczyzna prostopadła do powierzchni kuli ziemskiej, która oddziela terytorium państwa od innych obszarów, tzn. od terytoriów innych państw lub terytoriów nie podlegających niczyjej suwerenności. Rodzaje granic: Pojęcie terytorium oraz zwierzchnictwa terytorialnego.
Terytorium państwowe stanowi przestrzeń, na którą rozciąga się władza suwerenna (zwierzchnictwo terytorialne) określonego państwa. Terytorium stanowi istotny element państwa. „Państwo może istnieć tylko wtedy gdy posiada pewne terytorium.” „Państwo jako podmiot prawa międzynarodowego powinno posiadać określone terytorium” Terytorium państwa jest trójwymiarową przestrzenią, na którą rozciąga się suwerenność państwa.
Ekstradycja.
Ekstradycja – wydanie władzom obcego państwa osoby ściganej przez te władze za popełnione przestępstwa. Nie ma zwyczajowej normy prawa międzynarodowego, która by nakazywała lub zakazywała ekstradycji. Władze każdego państwa opierając się na prawie wewnętrznym i swoim uznaniu, same decydują czy osobę ściganą wydać obcemu państwu. Od XVIII zaczęto zawierać dwustronne umowy ekstradycyjne, w których strony zobowiązywały się wzajemnie do wydawania, na żądanie drugiej strony, osób ściganych lub skazanych za popełnienie określonego przestępstwa. Zazwyczaj umowy przewidują wydawanie przestępców pospolitych, a nie tych ściganych za przestępstwo polityczne. Ocena charakteru przestępstwa należy do państwa wydającego. Wyjątkiem jest tzw klauzula zamachowa – przewiduje ekstradycję osób, które dopuszczają się z motywów politycznych zabójstwa głowy państwa, szefa rządu lub innych osób zajmujących kierownicze stanowiska państwowe i polityczne |
Status prawny przejścia przez cieśniny używane do żeglugi międzynarodowej.
Status prawny przejścia przez cieśniny używane do żeglugi międzynarodowej – cieśniny morskie są naturalnymi wąskimi połączeniami dwóch rozleglejszych obszarów morskich. Zasada wolności żeglugi która obowiązuje na morzu pełnym i strefie ekonomicznej, ma wpływ na sytuacje prawną cieśnin. Jeżeli szerokość cieśniny przekracza podwójną szerokość morza terytorialnego państwa nadbrzeżnego lub państw nadbrzeżnych wówczas na części cieśniny znajdującej się poza granicami morza terytorialnego obowiązuje pełna wolność żeglugi. Jeżeli cieśnina jest węższa wówczas przepływając przez nią trzeba przepływać przez morze terytorialne a to już rodzi pewne problemy. Konwencja przyjęła że w takich cieśninach obowiązuje prawo nieszkodliwego przepływu którego nie można zawiesić.
Prawo morza.
Międzynarodowe prawo morza jest działem prawa międzynarodowegodotyczącym obszarów morskich, żeglugi oraz innych sposobów korzystania z morza. Prawo morza określa sytuację prawną: - obszarów morskich, - statków, - reguluje zasady korzystania z obszarów morza pełnego znajdującego się poza zasięgiem zwierzchnictwa terytorialnego państw nadbrzeżnych, - dokonuje unifikacji przepisów wewnętrznych dotyczących obrotu morskiego.Berlińskie Reguły Stowarzyszenia Prawa Międzynarodowego w sprawie zasobów wodnych (ILA 2004).
Zasady prawa międzynarodowego dotyczące użytkowania wszystkich wód: Omówione są w Regułach Berlińskich, jest ich 6. Przyjęte zasady prawa międzynarodowego dotyczące zarządzania wszystkimi wodami, stanowią niezbędny trzon całego systemu nowoczesnego prawa zasobów wodnych i wszystkie one służą możliwie najpełniejszej realizacji podstawowej, ogólnej zasady współczesności zwanej jako rozwój zrównoważony. Uczestnictwo osób- państwa podejmą kroki umożliwiające osobom narażonym przygotowywanymi decyzjami związanym z zarządzaniem wód- uczestniczenie w procesie ich przygotowywania.Delimitacja i demarkacja (lądowych) granic Polski.
Delimitacja granicy państwowej- jest ustaleniem przebiegu granicy państwowej. Obejmuje ona sporządzenie opisu granicy oraz naniesienie jej przebiegu na mapę o stosunków małej skali: 1:1 000 000, 1:500 000, 1:250 000 i 1:100 000, jednakże bez przeprowadzenia jakichkolwiek prac na miejscu. Demarkacja granicy państwowej- ma na celu szczegółowe wytyczenie i oznakowanie przebiegu granicy państwowej w terenie. Podstawą prawną do jej przeprowadzenia jest albo umowa o delimitacji, albo porozumienie o wytyczeniu istniejącej już granicy. Wśród zasad, jakie powinno się uwzględnić przy demarkacji, wymienia się konieczność zachowania niezbędnych warunków dla prowadzenia normalnej gospodarki rolnej(nie powinno dzielić się gosp. Rolnych, odcinać im źródeł wody, pastwisk, dróg itp.) oraz nie przeprowadzanie w miarę możliwości granicy przez miejscowości i wsie.Nabycie i utrata terytorium.
Nabycie pierwotne – państwo nabywa terytorium, które do tego czasu nie pozostawało pod władzą żadnego państwa. Do pierwotnych sposobów nabycia terytorium zalicza się: Terytorium.
Terytorium – przestrzeń, w której działają ludzie. Wszystkie terytoria można podzielić na 3 zasadnicze kategorie: Prawo azylu.
Prawo azylu – polega na udzieleniu schronienia (prawa wjazdu i osiedlenia się) cudzoziemcowi ściganemu w kraju ojczystym lub w państwie trzecim za popełnienie przestępstwa politycznego lub z innych względów politycznych. Udzielenie azylu wiąże się z odmową wydania (ekstradycji) cudzoziemca.
|