Ustawy prawne, kancelarie adwokackie, testy na aplikacje

Zawłaszczenie nazywa się nabycie własności przez objęcie w tym celu w posiadania rzeczy niczyjej. Jest to najstarszy i najbardziej naturalny sposób nabywania. Zawłaszczeniu podlegały następujące kategorie rzeczy: dzikie zwierzęta, ryby i ptactwo. Zawłaszczenie było swobodne, ponieważ w Rzymie nie znano jeszcze odrębnego prawa polowania, rybołówstwa, nie można było tylko naruszać praw właściciela. Rzeczy wyrzucone przez morze, mienie należące do nieprzyjaciela i znajdujące się na trenie państwa rzymskiego, np. w chwili wybuchu wojny. Łupy wojenne przypadały państwu i dopiero jego organy rozprowadzały je w ręce prywatne.

Egzekucja majątkowa była oprócz egzekucji osobistej jedną z form dochodzenia swoich roszczeń wynikających z prawomocnego wyroku jako przysługiwała powodowi. Można śmiało stwierdzić że nawet egzekucja osobista miała znamiona majątkowe gdyż wymagała od dłużnika spłatę zobowiązania pomimo niewoli w jakiej się znajdował. Egzekucja ta początek swój miała w decyzji pretora zezwalającej powodowi wejście w posiadanie majątku dłużnika (missio in bona) poprzez proscriptio tj. publiczne ogłoszenie egzekucji. Uniwersalny charakter tej egzekucji uwidaczniał się poprzez zajęcie całości majątku wierzyciela bez względu na jego zadłużenie a poza tym umożliwiała przystąpienie do egzekucji wszystkich osób które posiadały u dłużnika wierzytelności pomimo faktu iż nie były one stronami procesowymi. A więc egzekucja wywołana przez jednego wierzyciela mogła jeżeli majątek dłużnika na to pozwalał zaspokoić wszystkich.

Powód (actor) wszczynał proces. Pozwany (reus) był jego adwersarzem. Przeciw niemu wszczęto postępowanie. Czasem jedna ze stron kumulowała więcej niż jedną osobę. Grupa osób również traktowana była jako strona w procesie. By proces mógł się toczyć strony musiały posiadać dwa atrybuty:

1. Zdolność procesową – zdolność do występowania w procesie rzymskim. Nie posiadały jej osoby niedojrzałe, umysłowo chore, niewolnicy i początkowo kobiety, (które zdolność uzyskały w okresie reform Dioklecjana).

2. Legitymację procesową – możliwość występowania podmiotu w charakterze strony procesowej.

Kompensacja czyli potrącenie pojawiało się wtedy gdy mieliśmy do czynienia z węzłem obligacyjnym dwustronnie zobowiązującym. Strony kontraktu były zarówno wierzycielami jak i dłuznikami. Na tej podstawie mogło gasnąć zobowiązanie poprzez potrącenie przez jedną stronę długu dłużnika z wierzytelności jaka mu przysługiwała.

Skarga windykacyjna, wydobywcza rei vindicatio – dla ochrony własności kwirytarnej przeciwko nieprawnemu posiadaczowi. Powód musiał udowodnić, że był właścicielem – nabył rzecz pierwotnie lub od innego właściciela (itd. – dowód diabelski - probatio diabolica), sytuację ułatwiała instytucja zasiedzenia. Pozwanym był w prawie klasycznym posiadacz ad interdicta, w poklasycznym także dzierżyciel (z kontraktu, np. depozytu); w prawie o justyniańskim – każdy dzierżyciel, (ten który porzucił posiadanie lub dla zmylenia powoda udawał, ż e jest posiadaczem i przyjął na siebie proces. Pozwany nie musiał wdawać się w spór, jednak wtedy musiał oddać rzecz, przy nieruchomościach pretor udzielał interdyktu quem fundum.

Pretorska ochrona interdyktami - ogłaszanymi w edykcie. Ochrona posesoryjna dotyczyła faktu posiadania, a nie tytułu prawnego – spór o posiadanie posesoryjny nie zależy od sporu o prawo do rzeczy petytoryjny. Należał przywrócić posiadanie (chociaż bezprawne), a dopiero potem dochodzić prawa własności. Posiadaczowi przysługiwało prawo obrony własnej jako odpowiedzi na samowolne naruszenie posiadania, opierało się to na zasadzie, że siłę wolno odeprzeć siłą vim vi repellere licet.

Delicta – prywatne – naruszenie interesów prywatnych, skargi zależały od osób pokrzywdzonych – postępowanie prywatne o wynagrodzenie szkody i grzywnę jako karę prywatną...

Czyn bezprawny rodził konieczność zapłaty odszkodowania (grzywny) jeśli dał się zaliczyć do określonej liczby deliktów - dających skargę, nie było bowiem ogólnego pojęcia deliktu.