Ustawy prawne, kancelarie adwokackie, testy na aplikacje

Prowadzenie cudzych spraw bez zlecenia (negotium gestio) zachodziła wtedy gdy pewna osoba bez żadnego obowiązku podejmowała się z własnej inicjatywy prowadzenia jednej albo wielu spraw w interesach innej osoby.

Miało ono miejsce gdy ktoś nie mając obowiązku zarządzał interesami innej osoby lub tymi które pozostały po jej śmierci, nie mając żadnego obowiązku prawnego. Gestorem mógł być wyzwoleniec, lecz mogło to być działanie z własnej inicjatywy (sua sponte), od późnej republiki do tego typu spraw podciągano czynności w służbie honorowej: opiekuna i kuratora.

Poprzez umocnienie zobowiązań rozumieli rzymianie takie prawa na rzeczy (zabezpieczenia rzeczowe) lub stosunki obligacyjne (zabezpieczenie osobowe) na podstawie których wierzyciel w przypadku nie zaspokojenia swych roszczeń przez dłużnika mógł zaspokoić swoją należność z rzeczy lub tez z pozwania osoby trzeciej. Na mocy umocnienia zobowiązania wierzyciel zabezpieczał się i stwarzał sobie możność sądowego pozwania dłużnika. Do rzeczowych zabezpieczeń zobowiązań należały pignus jako zastaw ręczny, hipoteka jako zastaw umowny i umowa powiernicza z wierzycielem.

Upoważnienia przemienne czyli facultac alternativa polega na tym że wierzyciel w zobowiązaniu przedstawia dłuznikowi określone świadczenie zwalniające go z długu lecz obok niego umieszcza dodatkowo jeszcze jedno którego wykonanie także doprowadzi do rozwiązania węzła obligacyjnego. Cechą typową dla tego zobowiązania jest fakt że w przypadku nie możliwości wykonania jednego ze świadczeń bez winy dłużnika jest on zwolniony ze zobowiązania.

Szczególne rodzaje depozytu.

Obok zwyczajnego kontraktu przechowania:

- depozyt konieczny (depositum necessarium) – zawierany w sytuacji przymusowej (pożar), gdy rzecz jest oddawana w przechowanie z przymusu osobie przypadkowej – ew. skarga deponenta opiewała na podwójną wartość rzeczy dla szczególnego ukarania nieuczciwego depozytariusza.

- depozyt sekwestrowy (depositum sequestre) – kilka osób oddawało rzecz o którą toczyły spór res litigosa, przechowujący (sekwestr – posiadał rzecz i korzystał z ochrony posesoryjnej) oddawał rzecz temu kto wygrał spór;

Zastępstwo procesowe w prawie rzymskim było namiastką przelewu (cesji).Wierzyciel mianował drugą osobę swym kognitorem albo prokura¬torem i upoważniał go do zatrzymania dla siebie wyegzekwowanego od dłużnika świadczenia. Zastępca procesowy posługiwał się tu formułką z przestawionymi podmiotami i był jedynie realizatorem prawa podmiotowego swego mocodawcy. Prawa akcesoryjne związane z wierzytelnością nie gasły, a zastępca działał w cudzym imieniu nawet bez zgody dłużnika

Pozycja prawna zastępcy była niepewna. Wierzyciel nie tracąc wierzytelności mógł ją sam od dłużnika wyegzekwować, mógł cofnąć zastępcy pełnomocnictwo, a wygasało ono samo w momencie śmierci tak cedenta, jak i cesjonariusza.

Termin dies – przyszłe i pewne zdarzenie, od którego strony uzależniają rozpoczęcie lub zgaśnięcie skutków czynności prawnej. Musi być pewny, że nastąpi –dies certus an (ale może być niepewny kiedy nastąpi incertus quando, choć niekoniecznie - cetrus quando), ale nie może być niepewny dies incertus an, bo jest to wtedy warunek; rodzaje terminów:

- zawieszający – dies a quo (wynajem mieszkania od 1lipca) – powstają skutki czynności;

- rozwiązujący dies ad quem skutki wygasają (płacenie dożywotniej renty).

Solidarność (czynna – kilku wierzycieli, bierna – dłużników) w zobowiązaniach – każdy z dłużników odpowiadał za cały dług – adekwatnie wierzycielom przysługiwała cała wierzytelność, spłacony dług przez jednego – wygaszał zobowiązanie, a jemu przysługiwało prawo regresu.

Odróżnić należy od wierzyciela solidarnego wierzyciela akcesoryjnego, a od dłużnika solidarnego – poręczyciela.

Zobowiązania solidarne powstawały na podstawie czynności prawnej (zgodne oświadczenie woli – przy stypulacji, kontraktach banae fidei i pożyczce mutuum – przez nieformalne oświadczenie woli – umowę, rozporządzenie ostatniej woli zobowiązujące współdziedziców do wypłaty legatu) lub z mocy prawa (wspólne popełnienie deliktu, quasi deliktu; w przypadku niepodzielności świadczenia – wykonanie przez jednego z dłużników świadczenia zwalniało pozostałych, jeśli było kilku wierzycieli i cały dług został oddany jednemu, zobowiązanie nie gasło w stosunku do pozostałych –str. 234/5).