Ustawy prawne, kancelarie adwokackie, testy na aplikacje

I M. Konferencja Pokojowa w Hadze w 1899 r. → kodyfikacja prawa dot. m. arbitrażu → próba instytucjonalizacji arbitrażu przez utworzenie tzw. STA → II Konferencja Pokojowa Haska w 1907 r. rozbudowała to prawo;

arbitraż międzynarodo­wy ma za przedmiot rozstrzyganie sporów między państwami przez sędziów przez nie wybranych w oparciu o poszanowanie prawa, a zastosowanie arbitrażu pociąga za sobą obowiązek poddania się z dobrą wiarą wyrokowi;

wyrok wydany na podstawie prawa, dlatego wg Konwencji Haskiej uznany jest za najbardziej sprawiedliwy i skuteczny w załatwianiu sporów dot. interpretacji konwencji mię­dzynarodowych;

Poddanie się arbitrażowi

zgoda państw → ex post albo z góry, może dot. konkretnych spraw lub wszystkich, czy tylko niektórych kategorii;

zazwyczaj na podstawie specjalnej umowy zwanej kompromisem – określenie przedmiotu sporu, decyzja o poddaniu go arbitrażu, zgadzają się wykonać jego wyrok albo na podstawie klauzuli arbitrażowej;

czasem dwustronne umowy o pokojowym załatwia­niu sporów (traktaty arbitrażowe, traktaty arbitrażowo-koncyliacyjne) → z góry zgoda na ten sposób;

Skład trybunału arbitrażowego

ustalany przez strony → jedna osoba lub komisja (z reguły nieparzysta liczba członków) – obywatele państw trzecich, ale i państw sporu;

w kompromisie – zazwyczaj określony skład;

w umowie arbitrażowej luz klauzuli arbitrażowej – powinien być przewidziany sposób powołania trybunału;

np. każda ze stron po jednym, a oni potem ustalają tzw. superarbitra (nie może być obywatelem państw sporu), a jeśli nie uda im się do wybrać, to wskazuje go np. przewodniczący MTS lub SG ONZ, też powinna być przewidziana sytuacja, w której jedna ze stron nie chce wyznaczyć arbitra (np. powołuje go przewodniczący MTS lub SG)

też w KH procedura tworzenia trybunału arbitrażowego, w razie gdy z braku zgody stron nie został on ukonstytuowany;

postępowanie wg zasad ustalonych przez strony, a w braku ustalenia procedura z KH z 1907 r. postępowanie składa się z 2 części:

postępowanie pisemne;

rozprawa ustna;

po zamknięciu rozprawy przez przewodniczącego narada (tajna), a decyzja większością głosów;

Wyrok arbitrażowy

ustalany na naradzie większością głosów/jednomyślnie, odczytywany na posiedzeniu publicznym w obecności agentów i doradców stron, zaopatrzony w uzasadnienie → prawomocny i zakomunikowany agentom stron = ostateczny;

wiąże strony sporu;

w razie sporu co do jego interpretacji podlega rozpatrzeniu przez ten sam trybunał;

Stały Trybunał Arbitrażowy

I KH – STA → nie jest stałym m. organem sądowym, a stała jest tylko lista osób;

strony I KH mogą też powołać inne osoby, a nawet nie stosować się do tej procedury;

stały sekretariat (Haga);

lista – osoby wskazane przez strony KH (do 4 osób → tzw. grupy narodowe w STA);

osoby o powszechnie uznanej kompetencji w dziedzinie p.m., cieszące się najwyższym szacun­kiem i gotowe podjęcia się czynności arbitra;

znaczenie STA jest niewielkie, gdyż państwa jeśli chcą odwołać się do sztywnej procedury mogą odwołać się do MTS, a jeśli chcą bardziej elastyczną wtedy sami tworzą zasady arbitrażu, pomimo tego w umowach pojawiają się zapisy dot. arbitrażu, choć w praktyce stosowane są rzadko;

Arbitraż a sądownictwo stałe

wiele cech wspólnych z sądownictwem stałym, które jednocześnie odróżniają je od innych sposobów załatwiania sporów: rozstrzygnięcie na podstawie prawa, wiążące wyroki;

różnice między arbitrażem a sądownictwem m.:

skład sądzący – w arbitrażu przez strony, w sądzie – stały;

procedura – arbitraż strony mają wpływ, sądy – stała;