Ustawy prawne, kancelarie adwokackie, testy na aplikacje

Immunitety pełnią dwie funkcje:

• ochrony niezależności członków parlamentu i zagwarantowania im swobody wykonywania mandaty, ale nie przywilej bezkarności;
• ochrony niezależności i autonomii parlamentu jako takiego.

Immunitet materialny (art. 105 ust. 1) – tzn. stałe wyłączenie karalności określonych czynów, wykonywanych w ramach działalności wynikającej z mandatu (= wg SN też poza sejmem, ale tylko jeśli działa jako parlamentarzysta (podobnie w uwm) i tylko przy użyciu godziwych metod postępowania, czyli nie np. głosowanie za kolegę);

• charakter bezwzględny (niewzruszalny) – nie ma możliwości uchylenia tego immunitetu;
• odpowiada jedynie przed Sejmem (regulaminowa), chyba, że narusza prawa osób trzecich (=naruszy dobra osobiste) to odpowiada przed sądem tylko za zgodą Sejmu;
• wg TK immunitet ten nie chroni przed orzeczeniem cywilnym w razie naruszenia dobrego imienia lub czci;
• charakter trwały – nie wygasa wraz z mandatem;

Immunitet formalny (art. 105 ust. 2) – polega na czasowym uchyleniu karalności (wszelkie fazy postępowania, nawet rewizja nadzwyczajna na korzyść posła) wszystkich czynów wypełniających znamiona przestępstwa (karnego wg K., a karno-administracyjnego wg uwm, nie dot. odpowiedzialności cywilnej, pracowniczej, zawodowej, itp.), niezależnie od czasu ich popełnienia;

• art. 105 ust. 3 → gdy postępowanie wszczęto przed wyborem zostaje ono zawieszone na żądanie Sejmu do czasu wygaśnięcia mandatu, a uchwała w tej sprawie podejmowana jest na wniosek zainteresowanego większością 3/5 za (uwm);

gdy postępowanie nie zostało wszczęte przed wyborem → 2 możliwości:

• art. 105 ust. 2 – za zgodą izby (bezwzględna większość);
• art. 105 ust. 4 – za zgodą zainteresowanego posła i żadne działania proceduralne nie są wymagane;

Nietykalność – zakaz zatrzymania lub aresztowania (art. 105 ust. 5) bez zgody izby (uchwała – bezwzględna większość);

w uwm szerokie rozumienie „zatrzymania” → wszelkie formy pozbawienia lub ograniczenia wolności osobistej przez organy stosujące przymus;

można bez zgody (ale konieczne jest poinformowanie Marszałka Sejmu, który może nakazać zwolnienie posła), gdy:

na gorącym uczynku i konieczne jest dla prawidłowego toku postępowania → K.;

stan wyższej konieczności/obrony koniecznej → uwm;