Ustawy prawne, kancelarie adwokackie, testy na aplikacje

Konsensualny kontrakt – dwie lub kilka osób (wspólnicy socii) zobowiązały się do wniesienia wkładu majątkowego celem osiągnięcia wspólnego dozwolonego celu gospodarczego. Elementy kontraktu spółki: consensus (dopiero w pr. just. wymagano wyraźnego objawu woli zawiązania spółki animus contrahendae societatis), wkład (aport) (majątkowy, praca, rzeczy), dozwolony cel spółki, uzgodnienie udziału w zyskach i stratach (brak uzgodnień – równy) niedopuszczalna: udziału jednej strony jedynie w stratach bez zysków – societa leonina spółka lwia. Spółka opierała się na wzajemnym (personalnym) zaufaniu wspólników, dlatego nie osoby nie mogły odstąpić swych udziałów obcej osobie.

W dawnym prawie istniała consortium, inna forma, gdy po śmierci pater familias jego dziedzice sui heredes pozostawali w wspólności majątkowej mieli prawa do całego majątku a czynności dotyczyły całego majątku (nie była to współwłasność), później mogli ją ustanowić między braćmi lub przyjaciółmi. Spółka konsensualna powstała ok. 200 r.p.n.e. przejęła ideę równości członków, podział zysków i strat; ok. 100 r.p.n.e. wzajemne prawa i obowiązki chroniła skarga dobrej wiary actio pro socio (infamująca, zasądzając sędzia musiał pozostawić mu minimum utrzymania wg beneficium competentiae – chroniło też od egzekucji osobistej) . Odpowiedzialność w pr. klasycznym tylko za dolus (+ w pr. just. także za culpa lata i culpa levis in concreto).

Spółka nie miała osobowości prawnej, mieli ją tylko członkowie (korporacja- stowarzyszenie miało).

Rozwiązanie spółki: porozumienie wszystkich członków; wypowiedzenie, śmierć, capitis deminutio, niewypłacalność lub egzekucja jednego; terminowa – z upływem terminu, celowa – osiągnięcie celu lub jego niemożliwość; utrata wspólnego majątku. Następowało wtedy zlikwidowanie wspólnych stosunków – sądownie actio pro socio lub actio communi dividundo (o podział wspólnego majątku).