Ustawy prawne, kancelarie adwokackie, testy na aplikacje

Mandatum – konsensualny, zleceniodawca mandant zleca wykonanie oznaczonych czynność zleceniobiorcy mandatariuszowi, który zobowiązuje się do bezpłatnego ich wykonania. Od pryncypatu dozwolono na honorarium nie uważanego za zapłatę. Czynności mogły być czynnościami prawnymi lub faktycznymi; kompleksowe lub konkretne; musiały przedstawiać konkretną wartość dającą się oszacować, nie mogły być bezprawne lub niezgodne z dobrymi obyczajami. Zleceniobiorca mógł działać w interesie zleceniodawcy, ale dodatkowo także i osoby trzeciej i swoim, miał wykonać zlecenie w całości ściśle wedle wskazówek, niekoniecznie osobiście (jeśli za zgodą mandanta, mandatariusz odpowiadał tylko za sumienny wybór – culpa on eligendo wina w wyborze); powinien zdać rachunek ze zlecenia i oddać wszelkie korzyści z niego uzyskane, odpowiadał za dolus i wszelką winę(pr. just), w pr. klasycznym tylko za dolus i culpa lata. Skarga przeciwko zleceniobiorcy actio mandati była infamująca - actio famosa. Zleceniodawca zobowiązany był odebrać wykonane prawidłowo zlecenie, przejąć zobowiązania wynikające z jego realizacji, zwrócić mandatariuszowi koszty poniesione w dobrej wierze i wynagrodzić szkody i straty mandatariusza związane ze zleceniem, nie wynikające z przypadku lub siły wyższej. Zobowiązanie wygasało przez jego wykonanie lub upływ terminu, a także jednostronnie przez zleceniodawcę lub zrzeczenie zleceniobiorcy, albo śmierć jednej ze stron.