Ustawy prawne, kancelarie adwokackie, testy na aplikacje

Pacta:

- pacta – umowy, które nie były kontraktami, ale pozostawały w silnym z nimi związku

- mogły być podniesione do rangi kontraktu przez nadanie mu formy stypulacji

- gdy były częste i ważne dla społeczeństwa uzyskiwały ochronę procesową

- umowy nieformalne

- dochodziły do skutku solo consensu – przez osiągnięcie prostego porozumienia (to jest specyficzna cecha kontraktów konsensualnych) – różnica – pacta były pozbawione ochrony procesowej

Umowy które nie należały , ani do kontraktów typowych, ani do kontraktów nienazwanych, określali Rzymianie terminem pacta. Tak jak kontrakty konsensualne, dochodziły one do skutku w wyniku samego porozumienia między stronami.

Każde pactum zmierzało albo do zwiększenia odpowiedzialności dłużnika albo do jej zmniejszenia. W ocenie jego skuteczności istotne znaczenie miał moment zawarcia pactum. Strony mogły układać się bezpośrednio przed, albo w trakcie zawierania kontraktu głównego, a mogły też uczynić to po jego zawarciu. Z uwagi na tendencję prawa rzymskiego do ochrony dłużnika nieskuteczne były pacta zwiększające odpowiedzialność dłużnika jeśli dodane zostały do kontraktu głównego już po jego a zawarciu.

Pacta dodane do kontraktu bonae fidei w trakcie jego zawierania mogły być też zaskarżane (ochrona procesowa kontraktu, do którego pactum zostało dodane). Te dodatkowe umowy w średniowieczu nazwane zostały pacta adiecta.

Skarga oparta na fakcie wydana przez pretora dla ochrony niektórych paktów nosi nazwę pacta praetoria.

Do najbardziej typowych paktów pretorskich należały: constitutum debiti (nieformalne przyrzeczenie wykonania w ściśle określonym terminie zobowiązania już istniejącego), receptum argentarii (przyrzeczenie bankiera wobec osób trzecich - najczęściej wobec klienta, że pokryje cudzy dług istniejący albo mający powstać w przyszłości) i receptum nauturum, cauponum, stabulariorum (przejęcie przez właścicieli statków, zajazdów i stajen zwiększonej odpowiedzialności za rzeczy umieszczonych u nich przez podróżnych).

Pacta legitima uzyskały ochronę procesową dopiero w okresie dominatu, a to na podstawie konstytucji cesarskich. Do najbardziej typowych pacta legitima należały: pacturn dotale (nieformalna umowa o ustanowieniu posagu), kompromis (strony powierzały prywat¬nemu sędziemu rozstrzygnięcie istniejącego między nimi sporu) i darowizna (nieformalna umowa, na której podstawie jedna osoba – darczyńca, zobowiązywała się za zgodą drugiej strony {obdarowanego) kosztem swego majątku dokonać na jej rzecz przysporzania pewnej korzyści majątkowej).