Ustawy prawne, kancelarie adwokackie, testy na aplikacje

Skarga windykacyjna, wydobywcza rei vindicatio – dla ochrony własności kwirytarnej przeciwko nieprawnemu posiadaczowi. Powód musiał udowodnić, że był właścicielem – nabył rzecz pierwotnie lub od innego właściciela (itd. – dowód diabelski - probatio diabolica), sytuację ułatwiała instytucja zasiedzenia. Pozwanym był w prawie klasycznym posiadacz ad interdicta, w poklasycznym także dzierżyciel (z kontraktu, np. depozytu); w prawie o justyniańskim – każdy dzierżyciel, (ten który porzucił posiadanie lub dla zmylenia powoda udawał, ż e jest posiadaczem i przyjął na siebie proces. Pozwany nie musiał wdawać się w spór, jednak wtedy musiał oddać rzecz, przy nieruchomościach pretor udzielał interdyktu quem fundum. W procesie formułkowym gdy powód wygrywał sędzia nakazywał pozwanemu wydać rzecz cum omni causa – ze wszystkimi pożytkami, jeżeli nie oddawał on rzeczy zgodnie z zasadą kondemnacji pieniężnej musiał wypłacić oznaczoną przez powoda kwotę, stawał się jednak wtedy jej właścicielem. W procesie extra ordinem (istniała kondemnacja ad ipsam rem) sędzia mógł egzekwować rzecz przy użyciu siły. Sytuacja pozwanego zróżnicowana była ze względu na posiadanie bona czy male fidei (pierwszy odpowiadał za owoce dopiero od litis contestatio (w prawie justyniańskim za te jeszcze istniejące w chwili l. c.), drugi od początku posiadania.

Nakłady poniesione przez posiadacza bona fidei podlegały zwrotowi gdy były konieczne impensae necessariae, użyteczne impensae utiles; zbytkowe impensae voluptuariae mógł sobie zabrać gdy nie powodowało to zniszczenia rzeczy. Posiadaczowi male fidei przysługiwał jedynie zwrot nakładów koniecznych. Dla zabezpieczenia jego praw przysługiwało mu prawo retencji ius retentionis – zatrzymania rzeczy do czasu rozliczenia nakładów.

Rei vindicatio czyli skarga windykacyjna lub wydobywcza. Uprawnionym do tej skargi był właściciel kwirydalny nie posiadający (wyzuty z posiadania) danej rzeczy a kierowana ona była przeciwko posiadaczowi rzeczy spornej. W skardze windykacyjnej chodziło o zwrot rzeczy oraz z tytułu fructus i impense czyli zysków i nakładów. Podstawa rozstrzygnięcia stawała się tutaj bona fides czyli dobra wiara. Jeżeli posiadacz działał w dobrej wierze mógł zatrzymać przy sobie owoce jakie wynikał z posiadania danej rzeczy lecz wyłącznie do chwili rozstrzygnięcia sporu. Podobna sytuacja miała miejsce w przypadku zwrotu nakładów tzn. zwrot nakładów następował po rozpatrzeniu fides oraz określeniu typów nakładów a mogły one być impense necesarie –konieczne, impense utiles- podnoszące wartość użytkową lub impense volumbtarie czyli zbytkowne.