Ustawy prawne, kancelarie adwokackie, testy na aplikacje

Treść oświadczenia woli musi być zgodna za stanem świadomości i ze stanem rzeczywistym.

WADY: brak świadomości, brak wolnej woli, pozorność, oświadczenie nie na serio, podstęp, przymus.

- brak świadomości – osoba działająca ma wyłączoną świadomość (np. wysoka temperatura).

- brak wolnej woli – zawsze w związku z przymusem fizycznym,

- pozorna czynność – gdy składający oświadczenie woli składa oświadczenie woli niezgodnie z czynnością dokonaną (daje darowiznę, a mówi że sprzedaje),

- oświadczenie nie na serio – np. na deskach teatru,

- błąd – stan umysłu powoduje mylne wyobrażenie o rzeczywistości. Błąd co do prawa lub błąd co do faktów, osób. Przyjmuje się, że każdy obywatel pobieżnie zna prawo.

Podstęp – takie działanie jednego kontrahenta wobec drugiego, by wyciągnąć od niego jakieś korzyści. Działanie jednej strony wobec drugiej, by utwierdzić ją w błędnym przekonaniu.

Groźba – (psychiczna) – strona grozi drugiej jakimś złem. Zło musi być nieusprawiedliwione, realne, bezpodstawne.

Błędu – error co do okoliczności towarzyszących czynności prawnej lub do treści czynności prawnej – oświadczenie woli nie doprowadza do skutków, które chciał osiągnąć, przypadki błędu juryści rozstrzygali indywidualnie.

Rodzaje błędu:

- error in negotio – co do rodzaju czynności (przyjęcie darowizny, a faktycznie pożyczki),

- error in persona – co do tożsamości osoby,

- error in corpore – co do tożsamości przedmiotu (chęć kupna niewolnika X, a faktyczne kupienie Y,

powyższe błędy powodowały, że czynność prawna w ogóle nie powstawała,

- error in substantia – co do substancji (materii) przedmiotu (spiżowa waza zamiast złotej), różnie rozstrzygany; w prawie klasycznym uważano że może być niekiedy podstawą unieważnienia czynności prawnej,

- error in qualitate – co do jakości przedmiotu, nie powodował skutku nieważności

W dawnym prawie cywilnym w czynnościach formalistycznych prawidłowa forma decydowała o ważności czynności prawnej, a nie ew. błąd. Później w szczególności przy negotia bonae fidei by błąd był usprawiedliwiony probabilis i do tego by był istotny – strona nie zawarłaby danej czynności gdyby nie błąd.

Inną kwestią był błąd w pobudce: przy podstępie (dolus); czynności dokonanej pod wpływem obawy (metus) wywołanej groźbą.

Niezamierzone niezgodności , czyli błąd (error) , przez który rozumie się mylne wyobrażenie o okolicznościach zawieranej umowy:

- Błąd co do rodzaju czynności prawnej(error in negotio) gdy dwie strony złożyły oświadczenia woli, ale każda z nich miała w zamiarze wywołanie innych skutków.

- Błąd co do tożsamości osoby (error in persona) jeśli oświadczenie zostało złożone stronie mylnie wziętej za kogo innego.

- Błąd co do tożsamości przedmiotu czynności prawnej (error in corpore) gdy każda ze stron uczestniczących miała na uwadze np. przy umowie kupna-sprzedaży , inny grunt nabywany za określoną cenę.

- Błąd co do istotnych właściwości przedmiotu czynności prawnej (error in substantia) jeśli np. pierścień nabyty jako złoty okazał się miedziany.

- Błąd co do jakości przedmiotu (error in qualitate)