Ustawy prawne, kancelarie adwokackie, testy na aplikacje

Wykonanie zobowiązania polegało na wykonaniu dłużnego świadczenia – solutio.- zależnie od rodzaju świadczenia (dare, facere). Za zgodą wierzyciela dłużnik mógł wykonać inne świadczenie niż to przewidziane w zobowiązaniu, z tym samym skutkiem, było to datio in solutum – świadczenie w miejsce wypełnienia. Mimo, że zobowiązanie było stosunkiem łączącym konkretne osoby, dług mogła wykonać osoba trzecia w zastępstwie za dłużnika (nawet bez jego wiedzy), chyba, że zastrzeżona była osoba (sławny artysta).

Świadczenie musiało być wykonane bezpośrednio do rąk wierzyciela lub wyjątkowo do adstipulatora lub solutionis gratia adiectus. Adstipulator – akcesoryjny wierzyciel, mający prawie identyczną sytuację do wierzyciela głównego, spełnienie świadczenia do jego rąk było równoważne, mógł on też skarżyć a nawet ważnie zwolnić z długu. Jego wierzytelność nie była samodzielna, a świadczenie odbierał dla wierzyciela głównego, którego zwykle był mandatariuszem.

Adiectus solutionis gratia – mógł ważnie przyjąć świadczenie, nie miał prawa skargi, nie był też wierzycielem. Nie mógł być jednak dowolnie odwołany z uwagi na stypulację, w której dłużnik mógł oddać dług w jego ręce.

W razie nieobecności wierzyciela lub niechęci przyjęcia długu od dłużnika, pozwalała mu na złożenie świadczenia do depozytu w kasie zakładu publicznego lub świątyni – publice deponere.

Miejsce wykonania świadczenia oznaczone było zwykle w umowie, jeśli nie to było nim miejsce gdzie mogła być wniesiona skarga (najczęściej miejsce zamieszkania dłużnika). Termin jeśli nie był oznaczony porozumieniem stron, to wierzyciel z chwilą powstania zobowiązania mógł żądać jego wykonania. Istniał wymóg dania odpowiedniego czasu np. na wybudowanie domu – przy facere. Wyznaczony termin pozbawiał wierzyciela wcześniejszego domagania się świadczenia (diei adiectio pro reo est, non pro stipulatore – termin wykonania zobowiązania następuje w interesie dłużnika). Niekiedy termin ustanowiony był w interesie obu stron, czasem – wierzyciela – 10 letnie alimenty w rocznych ratach, ewentualna ugoda wymagała zatwierdzenia pretora.

Wykonanie zobowiązania czyli solutio było najczęstrzym sposobem umorzenia stosunku obligacyjnego pomiędzy dłużnikiem a wierzycielem. Spełnione świadczenie mogło polegać na czynności prawnej lub faktycznej lecz przedmiot wykonania musiał być zgodny z treścią zawartego zobowiązania. Zobowiązanie wygasało jednak również gdy dłużnik za zgodą wierzyciela spełnił inne zobowiązanie.