Ustawy prawne, kancelarie adwokackie, testy na aplikacje

Zastaw ręczny(pignus) był zabezpieczeniem innej umowy, jego cechami było to że w razie wykonania umowy biorący rzecz w zastaw miał obowiązek jej zwrotu, a zastawiający mógł tego żądać sądownie. W razie jego niewykonania, bądź przed jego wykonaniem, zastawnik miał prawo wydobycia utraconej rzeczy erga omnes. Zastawnik miał posiadanie nad rzeczą, mógł żądać zwrotu nakładów poniesionych na rzeczy, jak i prawo retencji. Odpowiedzialność obu stron sięgała do lekkiego niedbalstwa (culpa levis in abstracto), zastawnik dodatkowo odpowiadał za utratę lub zniszczenie zastawionej rzeczy.

zastaw ręczny – pignus

Kontrakt zastawu ręcznego pignus– realny, dłużnik (zastawca) oddawał pewną rzecz wierzycielowi (zastawnikowi) w posiadanie (bez używania) z zastrzeżeniem oddania jej w razie spłacenia długu. Zastawnik posiadał rzecz i korzystał z ochrony posesoryjnej, czas posiadania (do zasiedzenia) biegł jednak na korzyść zastawcy mimo, że nie posiadał rzeczy. Zastawnik musiał utrzymać rzecz w należytym stanie, odpowiadał za dolus, culpa lata i culpa levis in abstracto + custodia. Używanie bez zgody zastawcy było furtum usus. Zastawcy przysługiwało actio pigneraticia directa, obowiązany był do zwrotu kosztów i pokrycia szkód. Zastawca odpowiadał za dolus i wszelką culpę, bo odnosił korzyść z zastawu uzyskując kredyt. Zastawnikowi przysługiwało actio pigneraticia contraria.

Dla wzmocnienia zabezpieczenia wprowadzono poza posiadaniem:

- pactum vendendi – nieformalna umowa o sprzedaż, umożliwienie sprzedaży w razie niezapłacenia długu,

- klauzula przepadku lex commissoria – przepadek rzeczy w razie niezapłacenia długu (zakazana w IV w.n.e. przez cesarza Konstantyna,

- pactum antichreticum – upoważnienie do używania rzeczy i pobierania pożytków zaliczanych na poczet odsetek, później samego kapitału długu.

Pignus dawał wierzycielowi rzeczowe ograniczone prawo zastawu na rzeczy dłużnika.

Pignus – zastaw ręczy, powstawał na podstawie kontraktu realnego, posiadanie rzeczy od razu przechodziło na wierzyciela.