Ustawy prawne, kancelarie adwokackie, testy na aplikacje

Art. 337. § 1. Jeżeli akt oskarżenia nie odpowiada warunkom formalnym wymienionym w art. 119, 332, 333 lub 335, a także gdy nie zostały spełnione warunki wymienione w art. 334, prezes sądu zwraca go oskarżycielowi w celu usunięcia braków w terminie 7 dni.

Art. 397. § 1. Jeżeli dopiero w toku rozprawy ujawnią się istotne braki postępowania przygotowawczego, a ich usunięcie przez sąd uniemożliwiałoby wydanie prawidłowego orzeczenia w rozsądnym terminie, zaś przeszkód tych nie można usunąć stosując przepis art. 396, sąd może przerwać albo odroczyć rozprawę zakreślając oskarżycielowi publicznemu termin do przedstawienia dowodów, których przeprowadzenie pozwoliłoby na usunięcie dostrzeżonych braków.

Kontrola z art. 337 § 1 – wstępna kontrola aktu oskarżenia – kontrola formalna.

Kontrola z art. 397 § 1 – kontrola w trakcie rozprawy –

W myśl zmienionego art. 397, jeżeli dopiero w toku rozprawy ujawnią się istotne braki postępowania przygotowawczego, a ich usunięcie przez sąd uniemożliwiałoby wydanie prawidłowego orzeczenia w rozsądnym terminie, przeszkód tych nie można zaś usunąć, stosując art. 396 dotyczący tzw. pomocy sądowej — sąd może przerwać lub odroczyć rozprawę, zakreślając oskarżycielowi publicznemu termin do przedstawienia dowodów, których przeprowadzenie pozwoliłoby na usunięcie dostrzeżonych braków (§ l).

Oskarżyciel publiczny w celu zebrania dowodów, o których mowa w § l, może przedsięwziąć osobiście, a prokurator także zlecić Policji dokonanie niezbędnych czynności dowodowych (§2).

W wypadku niemożności dotrzymania zakreślonego terminu oskarżyciel publiczny może zwrócić się do sądu o jego przedłużenie (§ 3). Jeżeli oskarżyciel publiczny w wyznaczonym terminie nie przedstawi stosownych dowodów — sąd rozstrzyga na korzyść oskarżonego wątpliwości wynikające z nieprzeprowadzenia tych dowodów (§ 4).

Podstawą do zwrócenia się do oskarżyciela publicznego o uzupełnienie dowodów istnieje (jak dotychczas) tylko wówczas, gdy usunięcie przez sąd istotnych braków postępowania przygotowawczego naruszałoby zasadę koncentracji i postulat szybkości postępowania sądowego w taki sposób, iż powodowałoby to z jednej strony nadmierną przewlekłość postępowania, z drugiej zaś — wbrew zasadzie podziału ról w postępowaniu karnym — prowadziło do przejęcia przez sąd funkcji organu prowadzącego dochodzenie lub śledztwo.

Jednakże w razie stwierdzenia na rozprawie głównej potrzeby usunięcia istotnych braków postępowania przygotowawczego — dla sądu połączonej nawet ze znacznymi trudnościami (uniemożliwiałoby to wydanie prawidłowego orzeczenia w rozsądnym terminie) — sąd powinien rozważyć, która z możliwych decyzji: podjęcie próby samodzielnego usunięcia braków przez zastosowanie tzw. pomocy sądowej czy zwrócenie się do oskarżyciela publicznego o przed-stawienie dowodów — szybciej, sprawniej i bardziej ekonomicznie pozwoli tej potrzebie uczynić Uwagi krytyczne wywołuje natomiast treść § 4 art. 397. Przede wszystkim przypomnieć wypadnie, że w myśl art. 410 podstawę wyroku, a więc również rozstrzygania wszelkich nasuwających się wątpliwości, stanowi (tylko) całokształt okoliczności ujawnionych w toku rozprawy. Nie można więc in abstracto możliwości albo niemożliwości usuwania wątpliwości wiązać z góry, w sposób formalny, jedynie z jakimś dowodem czy dowodami stanowiącymi część materiału w sprawie, w tym wypadku tylko z dowodem (dowodami) uzupełniającym, który ma dostarczyć oskarżyciel publiczny.

Tym bardziej ustawodawca nie powinien przesądzać z góry (a tak wynikałoby z kategorycznej redakcji przepisu), że w razie nieprzedstawienia przez oskarżyciela w terminie żądanych dowodów zawsze będą się utrzymywały wątpliwości sądu wobec ich nieprzeprowadzenia. Sąd może bowiem — w zależności od realiów sprawy i postępowania dowodowego — sięgnąć do innych sposobów prze¬prowadzenia dotychczasowych (posiadanych już) dowodów, np. do ponownego, dokładniejszego przesłuchania świadków, ich konfrontacji itd., albo dojść do innych wniosków, ponownie analizując uprzednio przeprowadzone dowody — w rezultacie dokonując ustaleń niebudzących już wątpliwości

Tak sformułowany przepis może być postrzegany jako swoisty przejaw formalnej (legalnej) teorii dowodowej, naruszający zasadę swobodnej oceny dowodów (art. 7).

Jeżeli zaś przepis § 4 w założeniu miałby być rozumiany w ten sposób, że stosowany ma być tylko wówczas, gdy w razie nieprzedstawienia przez oskarżyciela żądanych dowodów i po wszelkich możliwych zabiegach sądu jego wątpliwości będą się utrzymywać — to uznać wypadnie, że z jednej strony jest on niewłaściwie sformułowany, z drugiej zaś strony całkowicie zbędny, wobec treści ogólnego przepisu art. 5 § 2, wprowadzającego zasadę in dubio pro reo (nie dające się usunąć wątpliwości rozstrzyga się na korzyść oskarżonego).